Filosofie

Filosofie en principes

filosofieDe principes van de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM = Traditional Chinese Medicine) gaan terug tot de begrippen uit de oude Chinese natuurfilosofie. De basisgedachte hierbij is dat ziekte ontstaat wanneer de balans tussen Yin en Yang verstoord is. Door deze balans te herstellen kan men weer gezond worden. In tegenstelling tot andere geneeswijzen heeft de TCM zich 4000 jaar lang ongestoord kunnen ontwikkelen. Hierdoor is de Chinese Geneeskunde uitgegroeid tot een zeer uitgebreid en waardevol systeem, dat een grote bijdrage aan de huidige gezondheidszorg kan leveren. De TCM heeft een duidelijk holistisch uitgangspunt, waarbij de mens als eenheid van lichaam en geest gezien wordt.
Chinese geneeskunde is niet alternatief; Wist u dat meer dan 1/3 van de wereldbevolking er al eeuwenlang dagelijks gebruik van maakt?

De oorsprong
De traditionele Chinese geneeskunde heeft een erg lange geschiedenis. Op primitieve wijze was er al sprake van medische gebruiken in vroegere tijden, want de strijd tegen ziekten begon toen de Chinese voorvaderen probeerden te overleven in de barre omgeving. Bij het zoeken naar voedsel ontdekten zij dat sommige planten eetbaar waren en dat andere op een zekere manier verlichting brachten bij bepaalde ziekten. Op deze wijze ontstond de eerste ervaring met medische substanties.
Zo ook ontdekten mensen in het Stenen en Bronzen tijdperk dat bepaalde stenen of bronzen instrumenten gebruikt konden worden in de behandeling van ziekte. Bijvoorbeeld de ‘Bian-stenen’, een type steen met een scherpe vorm, die gezien kunnen worden als de voorlopers van de acupunctuurnaalden.

Met het gebruik van vuur ontstond de mogelijkheid om met vuur niet alleen eten te koken en zich te beschermen tegen de kou, maar ook ontdekte men dat vuur een gunstige werking had bij de behandeling van een aantal ziekten. Dit is de oorsprong van de moxa-therapie.
Uit deze tijd dateert ook de toepassing van kruiden voor uitwendig gebruik, aangezien men bij letsel en verwondingen bladeren of delen van planten op de wond legde.

Tweeduizend jaar geleden al ontstond de tekst over geneeskunde “Yellow Emperor’s Inner Classic”. Hierin werden vroegere medische ervaringen samengevat. Gebaseerd op de filosofie van die tijd gaf dit werk inzicht in fysiologie, pathologie, diagnose en preventie. Bovendien vermeldde dit boek de lengte en mogelijkheden van het menselijk skelet, het bestaan van bloed en bloedvaten, het concept van de bloedcirculatie en de afmetingen van de interne organen.

Gedurende de laatste decennia is deze duizenden jaren oude traditionele Chinese geneeskunde uitgebreid bestudeerd en is volgens experts in en buiten China effectief en veilig gebleken. Bovendien heeft het als voordeel dat het de bijwerkingen van chemische medicijnen uit de moderne reguliere geneeskunde vermindert.

Yin en Yang
De theorie van Yin en Yang, gebaseerd op filosofie uit het klassieke China, is een van de meest fundamentele theorieën van de Chinese geneeskunde. Volgens deze theorie is de tegenstelling Yin en Yang een fundamentele natuurwet. Alles komt voort uit, wordt ontwikkeld, gemotiveerd en veranderd door de kracht van Yin Qi en Yang Qi. In het universum bestaan verschillende relaties tussen Yin en Yang, zoals tegenstelling, ondersteuning, aanval, onderlinge afhankelijkheid en transformatie. Gezondheid hangt af van een goed evenwicht tussen deze oerkrachten. Bij verstoring kunnen er klachten optreden.

Tot de categorie Yang behoren in het algemeen die verschijnselen die dynamisch, extern, neerwaarts, stralend en actief zijn of betrekking hebben op functionele kwaliteit. Daarentegen behoren verschijnselen die statisch, intern, opwaarts, donker of passief zijn of die betrekking hebben op materiële stoffen tot de categorie Yin.

In de Traditionele Chinese geneeskunde worden deze concepten gebruikt om problemen samen te vatten en te verklaren op het vlak van anatomie, fysiologie, pathologie, diagnose, preventie en behandeling, etc.

Yin
statisch
intern
opwaarts
donker
passief
betrekking hebbend
op materiële stoffen
  Yang
dynamisch
extern
neerwaarts
stralend
actief
betrekking hebbend
op functionele kwaliteit

 

De vijf elementen

elementenDit is een van de belangrijkste theorieën van de traditionele Chinese geneeskunde, die pas in de vierde eeuw v.C. werd vastgelegd. De Chinese term voor de vijf fasen is Wu xing. Wu is vijf en xing betekent dat wat loopt, dus iets wat beweegt. Hieruit blijkt dat het dus gaat om een proces. Iedere Fase vertegenwoordigt een groep van met elkaar samenhangende functies en eigenschappen. In de traditionele Chinese geneeskunde wordt deze theorie gebruikt om pathofysiologische condities van het menselijk lichaam te bepalen en om richting te geven aan de klinische diagnose en behandeling van ziekten.

  • De Fase Hout wordt geassocieerd met actieve functies, die in een fase van groei verkeren.
  • Vuur geeft de activiteiten aan, die hun hoogtepunt hebben bereikt en snel in kracht zullen afnemen.
  • Aarde geeft evenwicht en neutraliteit aan en fungeert als buffer tussen de andere Fasen.
  • Metaal staat voor die activiteiten, die ten einde lopen.
  • Water geeft de activiteit aan die het toppunt van van hun rust hebben bereikt en binnenkort hun activiteit in een andere richting zullen sturen.

De vijf Fasen worden gebruikt om de jaarlijkse cyclus van groei en ontwikkeling te beschrijven

Hout heeft te maken met de Lente, Vuur met de zomer, Aarde met de overgangen tussen de seizoenen (maar ook wel de Nazomer), Metaal met de herfst en Water met de winter. De vijf Fasen toepassen op de wisselingen van de seizoenen is 1 van de 36 manieren waarop ze kunnen worden gebruikt. In de geneeskunde werden ze gebruikt om waarnemingen in te delen, van kleuren, geuren, smaken, gevoelens, geluiden, organen en lichaamsdelen.

 

Schema Vijf Fasen

 

Hout

Vuur

Aarde

Metaal

Water

Richting

oost

zuid

centrum

west

noord

Kleur

blauw-groen

rood

geel

wit

zwart

Klimaat

wind

warm

vocht

droog

koud

Geluid

schreeuwen

lachend

zingend

treurend

kreunend

Gevoelens

boos

plezierig

bedachtzaam

verdrietig

angstig

Smaak

zuur

bitter

zoet

scherp

zout

Yin organen

Lever

Hart

Milt

Longen

Nieren

Yang organen

Galblaas

Dunne darm

Maag

Dikke darm

Blaas

opening

ogen

tong

mond

neus

oren

Weefsel

pezen

bloedvaten

lichaam

huid

beenderen

Reuk

geitachtig

branderig

geurig/

stinkend

rottend

 

(geil)

 

aangenaam

 

 

De Vijf Fasen worden ook vaak gebruikt om klinische processen en verbanden te beschrijven en dient tevens als hulpmiddel bij het opstellen van de juiste behandeling.